W czasach licealnych trafiłem na obóz szkoleniowy dla kandydatów na międzynarodową olimpiadę matematyczną. A tam, oprócz brydża, łażenia po górach i wykładów miał miejsce swoisty maraton zadaniowy, codziennie dostawaliśmy po kilka zadań a potem dyskutowaliśmy ich rozwiązania.
Był to jeden z kulminacyjnych punktów obszernego cyklu kółek, seminariów i konkursów organizowanych
dla uzdolnionych matematycznie licealistów. Grupa matematyków uniwersyteckich wkładała w to naprawdę
dużo serca i pracy - i tworzyli coś bardzo ciekawego.
Zadania były trudne ale każde choć kilka osób zrobiło. Zdziwiliśmy się więc, gdy któregoś dnia w miarę łagodnie wyglądające zadanko z geometrii poprawnie rozwiązał tylko jeden z nas. Okazało się, że ... miał cyrkiel i zrobił porządny rysunek.
W tym artykule parę słów o cyrklu, którego obecnie używam do rozwiązywania zadanek geometrycznych, czyli o paru Linuxowych programach pozwalających wygodnie malować przecinające się pod różnymi kątami proste, okręgi wpisane i opisane, dwusieczne, spodki wysokości i inne elementy eksploatowane w geometrii planarnej.
Kig
Kig to łatwy i intuicyjny program do malowania myszą. Rozwodziłem się ostatnio
o robieniu screencastów pod Linuxem, dlatego zamiast opisu
ruchome obrazki.
Parę miesięcy temu w Delcie było takie zadanie:
Punkt D leży na boku BC trójkąta ABC, w którym
|AB| = |AC|. Punkt F leży na okręgu opisanym na
trójkącie ACD, wewnątrz trójkąta ABC. Okrąg
przechodzący przez punkty B, D, F
przecina bok AB w punkcie E. Dowieść, że
Zupełnie inne podejście reprezentuje Eukleides. Tutaj
zamiast machać myszą, piszemy coś pośredniego między
listą wzorów, a prostym programem. Czasem tak jest wygodniej (a do
tego można wykorzystać to narzędzie przy wsadowej generacji dokumentów
skryptami).
Jakiś czas temu malowałem sobie przy jego pomocy takie zadanie (także
z Delty):
Punkt I jest środkiem okręgu wpisanego w trójkąt ABC.
Prosta AI przecina okrąg opisany na trójkącie BIC
w punktach I i D;
prosta BI przecina okrąg opisany na trójkącie CIA
w punktach I i E;
prosta CI przecina okrąg opisany na trójkącie AIB
w punktach I i F. Wyznaczyć największą możliwą
wartość iloczynu |AI| / |AD| * |BI| / |BE| * |CI| / |CF|.
frame(-2,-7,8.5,6)
A B C triangle
draw(A,B,C)
draw("A",A, 213:)
draw("B", B, -33:)
draw("C", C, 90:)
inc = incircle(A,B,C)
draw(inc)
I = center(inc)
draw(I)
draw("I", I, 33:)
a_i = line(A,I)
b_i = line(B,I)
c_i = line(C,I)
draw(a_i)
draw(b_i)
draw(c_i)
o_bic = circle(B,I,C)
o_aic = circle(A,I,C)
o_aib = circle(A,I,B)
draw(o_bic)
draw(o_aic)
draw(o_aib)
NU D intersection(a_i,o_bic)
NU E intersection(b_i,o_aic)
NU F intersection(c_i,o_aib)
draw("D",D,183:)
draw(D)
draw("E",E,33:)
draw(E)
draw("F",F,113:)
draw(F)
draw(segment(D,E))
draw(segment(E,F))
draw(segment(D,F))
Powyższe zapisane w pliku tekstowym - powiedzmy rysunek.euk.
A następnie, do wyboru:
$ euk2eps rysunek.euk
(powstanie plik rysunek.eps) albo, jeśli piszemy dokument
w LaTeXu:
$ eukleides rysunek.euk > rysunek.tex
(powstanie fragment, który można wstawić w tekst pisany
w LaTeXu).
Efekt:
Podsumowanie
Podobnych programów jest jeszcze parę, te dwa mi spodobały się
najbardziej. Rzutu okiem jest na pewno wart także DrGeo.
Przydadzą się komuś hobbistycznie rozwiązującemu zadanka,
uczniowi czy studentowi robiącemu je ... mniej hobbistycznie,
wreszcie - nauczycielowi czy korepetytorowi.
Aha: wszystkie powyższe programy są dostępne w paczkach
(przynajmniej na Ubuntu i Debianie):
Bardzo mądry kalkulator
Było już o cyrklu (czyli o narzędziu do rysunków geometrycznych), dzisiaj o kalkulatorze. Bardzo mądrym kalkulatorze, pomagającym nie tylko w prostych obliczeniach ale i nietrywialnych przekształceniach algebraicznych czy analitycznych.
W komentarzach można używać znaczników Markdown. Na przykład:
[tekst linka](http://linko.wana.stro/na.html)
Jakiś *wyróżniony tekst*
> Cytat z artykułu lub
> innego komentarza
Lista:
- kilku
- elementów
Przykład kodu (4 spacje wcięcia):
int i = 7;
int j = 8;
Gdzie grać w szachy przez internet - rekomendacje miejsc do gry na
żywo i korespondencyjnie, trochę wskazówek, podręcznik gry na FICS. A także
szachowy słowniczek polsko-angielski, wprowadzenie do szachów 960 i
omówienie ciekawych gier pokrewnych szachom.
Notatki o zarządzaniu wersjami, C++, Oracle i LaTeXu - czyli
mój blog programistyczny z czasów, gdy jeszcze nie było blogów
(wciąż okazyjnie uzupełniany).
Było już o cyrklu (czyli o narzędziu do rysunków geometrycznych), dzisiaj o kalkulatorze. Bardzo mądrym kalkulatorze, pomagającym nie tylko w prostych obliczeniach ale i nietrywialnych przekształceniach algebraicznych czy analitycznych.
Przesłany: Sty 12, 22:09